صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : محسن بيدارفر )
124
كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى )
است در آيهى كريمه « 6 » : « به زودى خداوند گروهى را بياورد كه آنان را دوست باشد ، و آنان او را دوست بدارند » : فتادگان سر كوى دوست بسيارند * و ليكن از سر كويش چو من فتاده نخاست پس ديگران - چه آنان كه پى شهوات دنيوى هستند و چه آنان كه لذتهاى آخرت را جويانند - چون با عارف سنجيده شوند مانند حشرات و حيواناتى هستند كه آنان را با بشر بسنجيم ، چراكه همت آنان مصروف در شكم و غرائز جنسيشان مىباشد و پيامبر اكرم ( ص ) فرموده است : « آنكه از شر فرج و شكم و زبان خود در امان ماند از تمامى شر در امن است » . ازين كلام حكمت نظام روشن گشت كه كسى جز عارف را ذات مجرد نشده است ، و كاملا از شرور شهوتها و آفات مادى خلاصى نيافته است . فصل [ 5 ] عبادات جاذب سودهاى روحانى و چارهگر امراض نفسانيند همچنانكه اشاره شد پروردگار عليم قدير ساختار انسان را از دو بخش قرار داده است : جسم و روح ، تاريكى و روشنى ، گرفتگى و صفا ، ظاهر و باطن . و افراد تيزبين و هشيار كه داراى عقل و درايتى باشند مىتوانند از ظاهر انسان به باطن او پىبرند و با ديدن صورت او از ضميرش آگاه گردند و بسيارى از صفات و خويهاى وى را دريابند . مىبينيم بدن انسان داراى حالتى تركيبى است كه چون از اعتدال خارج نگردد و از راستى به كژى نگرايد ، تندرستيش برجاى ماند و قوا و اعضاى وى به امر پروردگار به كارهاى خود مشغول باشند ، و چون از اعتدال بيرون شود به مرض و فساد و استيصال كشيده شود . روح انسانى نيز داراى چنين وضعى است ، يعنى اگر در صفات باطنى و
--> ( 6 ) - فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ . [ سوره مائده 5 / 54 ]